Page 99 - heleco-101

Biblio ne devus esti legebla nur kiel fidinda historia libro en la moderna senco.
Aŭtoroj kiel Thomas L. Thompson, Israel Finkelstein kaj Neil Asher Silberman estis

pioniroj en ĉi tiu speco de analizo, argumentante ke granda parto de la Malnova
Testamento estis komponita aŭ finita multe post la okazaĵoj kiujn ĝi priskribas,
kun teologiaj kaj politikaj celoj pli ol pura historia priskribo.

Laŭlonge de ĉi tiu doktrina kaj kritika evoluo, iuj temoj restis en la centro de la
debato: la diferenco inter vortuma kaj koncepta inspiro, la normala valoro de
malnovaj tekstoj, la rilato inter Malnova kaj Nova Testamento, kaj la maniero en

kiu ĉi tiuj verkoj povas aŭ devus esti aplikataj en la 21-a jarcento. Tio, kio ŝajnas
evidenta estas ke la aŭtoritato de la Malnova Testamento ne povas esti apartigita
de la demando pri kiu estas Dio kaj kiel Li riveliĝas, sed ankaŭ ne povas ignori la
kompleksecon de ĝia formado kaj la diversajn intencojn malantaŭ ĝia redaktado.

Estas en ĉi tiu punkto kie la socia dimensio de la profeta mesaĝo de la Malnova

Testamento akiras specialan gravecon. Preter ĝia historia aŭ laŭlitera vero aŭ ĝia
perceptita dia origino, la profetaj tekstoj, kun iliaj alvokoj al justeco, egaleco,
protektado de la vundeblaj kaj kritiko al opresio kaj korupto, ludis fundamentan
rolon en la formado de la komunuma identeco kaj la socia etiko de la popolo de

Israelo. Ĉi tiuj mesaĝoj ne nur alvokis reĝojn kaj sacerdotojn, sed ĉiujn sociajn
grupojn, antaŭenpuŝante vivon en komunumo bazitan sur moralaj principoj kaj
speciala rilato kun Dio. La profetoj agadis kiel agentoj de socia ŝanĝo, defiante la

potenc-strukturojn kaj la maljustajn normojn de sia tempo. Ankaŭ el ne-religia
perspektivo, la valoro de tiuj tekstoj kuŝas en ilia kapablo esprimi idealojn de
socia justeco kaj kolektiva respondeco, kiuj resonis tra la tuta historio kaj ankoraŭ
estas aktualaj hodiaŭ. Ilia influo en la evoluo de konceptoj kiel homaj rajtoj,

solidareco kaj batalo kontraŭ malegaleco estas neforgesebla, montrante ke,
sendepende de ilia atribuita origino, la profeta mesaĝo havis kaj daŭre havas
profundan socian influon.

Tiel, la Malnova Testamento prezentiĝas ne nur kiel aro de religiaj dokumentoj,
sed kiel multfaceta atesto pri la interago inter la homa kaj la dia, spegulo de
kredoj, leĝoj kaj aspiracioj de komunumo tra jarcentoj. En ĝia poezio, historio,

profetaĵo kaj leĝo, batadas voĉo kiu alvokas, konsolas kaj defias. Tamen, gravas
noti ke la misio de la Libro de la libroj ne limiĝas al la justigo de naciaj identecoj aŭ
kulturoj, kiuj ofte estas ligitaj al la Biblio. Anstataŭe, ĝia profundo kaj influo etend-

iĝas al pli vasta kampo, celante komuniki universalajn valorojn, moralajn principojn
kaj spiritajn gvidliniojn por ĉiuj homoj, sendepende de nacieco aŭ kulturo. La
teksto celas inspiri, eduki kaj unuiĝi homojn en la serĉo de vero, justeco kaj
kompreno, superante limojn de naciaj identecoj. Kaj teologoj, historiistoj kaj

sociaj sciencistoj, esplorante ĝiajn originon, inspiron kaj aŭtoritaton, ne faras alian
ol klopodi kompreni tiun voĉon, kiu ne ĉesas paroli, generacio post generacio, el
multaj perspektivoj, ĉiam kun la celo plifortigi la universalan mesaĝon de amo,

justeco kaj espero, kiu superas ĉiujn limojn de nacio aŭ kulturo.

99