Page 7 - heleco-101
P. 7
La frazo, kiu donas titolon al ĉi tiu teksto, devenas el la libro Genezo, ĉapitro 4,
versiklo 10. Ĝi estas la demando, kiun Dio direktas al Kaino post la murdo de
lia frato Abel: prafrata murdo, kiu enkondukas la dramon de homa perforto en
la biblian rakonton. La verŝita sango ne malaperas en silento, sed fariĝas krio,
vokego leviĝanta el la tero mem, postulante justecon.
Tiu demando —“Kion vi faris?”— povus hodiaŭ esti direktita al multaj
registaroj, armeoj kaj gvidantoj de la mondo. La versiklo, origine verkita en la
malnova hebrea, povus same aperi en la araba, rusa, ukraina, amhara, paŝtoa aŭ
tigrinja. En ĉiuj lingvoj de la popoloj, kiuj hodiaŭ suferas la hororojn de milito,
la sango plu parolas. Ĉar en la plimulto de nuntempaj konfliktoj, estas fratoj,
kiuj kontraŭstaras, kiuj sin mortigas, kiuj senhomeciĝas.
La konflikto en Ukrainio, ekigita de la rusa invado en februaro 2022, ĵetis la eŭropan
kontinenton en ĝian plej gravan armitan konfrontiĝon post la Dua Mond-milito.
Milionoj da homoj estis delokitaj, dekoj da miloj mortis, kaj la detruado atingis
kaj la urbojn kaj la animojn. En ĉi tiu milito, kiel en tiom da aliaj, la ĉefaj
viktimoj estas la civiluloj: infanoj, maljunuloj, virinoj, homoj kiuj ne prenis
armilojn sed suferas la pezon de decidoj prenitaj tre fore de iliaj hejmoj.
En Mezoriento, la cikla perforto inter Israelo kaj Palestino atingis novan tragikan
kulminon post la atako fare de HAMAS la 7-an de oktobro 2023. Pli ol 1.200 homoj
mortis tiutage en Israelo, multaj el ili civiluloj, en ago de barbarismo kondamnita
internacie. La israela respondo, tamen, kaŭzis humanecan katastrofon en Gazo, kun
dek-miloj da mortintoj, plejparte ankaŭ civiluloj, laŭ raportoj de UN, Kuracistoj
Sen Limoj kaj aliaj sendependaj organizaĵoj. La amplekso de la detruado levas
urĝajn demandojn pri proporcio, internacia leĝeco kaj la etiko de milito, kiu
ŝajnas konduki al fakta anekso kaj deviga delokado de tuta loĝantaro.
7
