Page 29 - heleco-101

posta fermo por dronigi la persekutantajn egiptianojn, la

transdono fare de Dio mem, de la tabloj de la dekalogo al
Moseo, la provizo de la manao, ĉiela nutraĵo al la izrael-
idoj dum ilia tradezerta irado, la puno al la izraelidoj
kiuj defiis la liderecon de Moseo…

Kiel dirite, la Torao aŭ Pentateŭko estas ne historia sed

religia libraro. La kerno de ĝia religia enhavo estas la
Dekalogo, la dia leĝaro. Sendepende de la maniero kiel tiu
leĝaro estis alprenita de la homaro, ĝi, la leĝaro kaj ties
religia karaktero estas vere grava elemento de la homa
progreso. Ne gravas tio ke Moseo kaj la pentateŭka ra-

konto estas legendo. Dio akompanas la homaron en ĉi ties
progresado kvankam ne laŭ la maniero kiun priskribas la
bibliaj libroj. Tiorilate, la dekalogo kaj poste la evangelio

vere estas signo de la dia akompano al la homaro.
Siamomente ni vidos en nia raporto kiam kaj kiel estis al-

prenitaj la valoroj kiujn enportas la dekalogo. Nun ni volas
noti ke nur tiuj valoroj estas la vere pozitiva enhavo de
la juda religio, de ĉiuj religioj. Ni devas klarigi ĉi tion.
La religioj, kiel ĉiu ajn kultura elemento, povas kaj devas

esti pritaksataj laŭ la utilo aŭ malutilo kiun ili alportas al
la homaro. Oni difinas la religion kiel rilato de la homo
kun Dio. Pli eksplicite, religio estas: «ensemblo da kredoj
aŭ dogmoj pri Dio, sentoj de venero kaj timo al Li, moralaj

normoj por individua kaj socia konduto kaj ritaj praktikoj,
ĉefe preĝo kaj ofero por adori Lin».

Nu, Dio ne bezonas kulton el la homoj same kiel ankaŭ ne
bezonas kulton el la muŝetoj aŭ el la blatoj. Ja, la dekalo-
go enportas, plejĉefe, ordonojn favore al la homoj mem:

ami kaj apogi la gefamilianojn, ne agadi perforte, konduti
honeste pri seksaj aferoj, ne forrabi alies havaĵon, ne
mensogi aŭ kalumnii… Eĉ tiuj ordonoj kiuj, ŝajne, celas
servon al Dio, fakte, estas donitaj favore al la homaro.

Ekzemple, la ordono pri la sepa tago el la semajno ne celas
la dediĉon de tiu tago al kulto kaj preĝado sed la ripozon
de la servutuloj.

Ni jam eksplikis ke la enhavo de la libroj de la Pentateŭko
komencis esti kompilita en la 7-a jarcento a. K. kaj fin-

verkita meze de la 5-a jarcento a. K. Sed ni devas insisti
ke oni startis de materialo multe pli antikva, t. e., se oni
ek-kompilis ion dum de la reĝado de Josijo de Judujo

29